Wisselexposities

‘Wâldhúske’ centraal op expositie in Fries Landbouwmuseum

Van 15 mei tot en met 15 september staan Wâldhúskes centraal in een expositie in het Fries Landbouwmuseum in Earnewâld. De expositie laat het leven van de boer in de Friese Wouden zien en met name de rol van het wâldhúske daarin. In de expositie is ondermeer werk te zien van Ids Wiersma, Ignatius Ydema en Jan Planting. Bij de expositie komt een prachtig boek uit.

Wâldhúskes, negorijen, arbeidershuisjes, spultsjes, krimpjeswoningkjes, spitketen, boerenbedoeninkjes, wâldspultsjes: De kleine boerderijtjes in de Friese Wouden hebben allerlei namen. Maar wellicht is ‘’pareltjes van de wouden’’ een betere titel. Want dat zijn het, de vaak romantische aandoende kleine boerderijtjes die her en der in de bouwrijke Friese wouden te vinden zijn. Al moet aan dat ‘’te vinden’’ de laatste tijd steeds vaker het woord ‘‘waren’’ toegevoegd worden, want langzaam maar zeker verdwijnen ze.

De overgebleven wâldhúskes, vertellen een boeiend verhaal over de agrarische en sociale geschiedenis van de Friese Wouden. Een verhaal van ‘’bouwen in armoede’’, maar ook van sociaal-maatschappelijke vooruitgang. In het bij de expositie verschenen boek zijn prachtige voorbeelden te vinden.

De invoering van de Woningwet in 1902 zorgde ervoor dat veel mensen vanuit hun spitketen en andere krotwoningen die rond de eeuwwisseling nog veel in de Friese Wouden te vinden waren een fatsoenlijke behuizing kregen. In de jaren na de wederopbouwjaren bleken ze vaak, want goedkoop gebouwd en vaak klein, niet meer aan de eisen van het moderne wonen te voldoen. Afbraak was vaak het resultaat.

Gelukkig zijn er nog een aantal bewaard, soms museaal, maar en minstens zo belangrijk zijn er woningcorporaties, eigenaren en architecten in het gebied dit het waardevolle aan de wâldhúskes begrijpen en bereid zijn en vooral creatief om renovaties en verantwoorde uitbreidingen te realiseren. Ook nieuwbouw vindt plaats, huizen die aan de modernste eisen voldoen maar het unieke karakter in zich weten te behouden.

Het bij de expositie uitgegeven boek, door de Friese pers boekerij, geeft een fraai overzicht van wat er was en is.

ISBN : 9789033009044
Auteur: Bouke Boersma
Uitvoering: paperback
1e druk
Aantal pagina's 160
€18.50